Kwasy tłuszczowe niezbędne dla rozwoju dziecięcego mózgu
Mózg składa się z miliardów komórek mózgowych (nazywanych neuronami), które wymagają odżywiania. Mimo że masa mózgu wynosi zaledwie 2% wagi ciała, wykorzystuje on aż 20% przyjmowanej energii i wymaga ciągłego jej dostarczania, gdyż możliwość magazynowania jest ograniczona. Około 60% suchej masy mózgu składa się z tłuszczów, a ok. 35% tych tłuszczów ma postać długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe obecne są w mielinie i innych błonach w mózgu. Powyższe kwasy tłuszczowe przydają błonom elastyczności i mają wpływ na przekaźnictwo nerwowe.
Do kwasów tłuszczowych typu omega-3, pełniących ważną rolę w rozwoju umysłowym, należą ALA, EPA i DHA.
- ALA (kwas alfa-linolenowy) jest niezbędnym nienasyconym kwasem tłuszczowym koniecznym do zdrowego wzrostu i rozwoju (w tym rozwoju umysłowego). Organizm nie umie wytwarzać ALA i dlatego musi on być dostarczany w diecie. ALA jest naturalnym składnikiem olejów roślinnych. ALA może być zamieniany w organizmie na DHA, jednak zamiana ta odbywa się w ograniczonym zakresie. Najbogatszym źródłem ALA są oleje wytłaczane z nasion, takie jak olej lniany, olej rzepakowy i olej sojowy, powszechnie stosowane w produkcji margaryn. Orzechy, takie jak włoskie i ziemne, to także dobre źródło ALA.
- DHA to kwas tłuszczowy, naturalnie zawarty w pokarmie kobiecym i tłustych rybach. Znaczna część mózgu (około 60% suchej masy mózgu) składa się z tłuszczu, w tym z dużej ilości DHA. Dlatego często mówi się o DHA, że jest budulcem mózgu, tak jak wapń jest budulcem kości. DHA jest również ważnym strukturalnym kwasem tłuszczowym w siatkówce oka, wpływa na jego funkcjonowanie i ostrość wzroku. DHA pochodzi głównie z tłustych ryb (makrela, łosoś, śledź, pstrąg, sardynki i świeży tuńczyk) oraz z alg. Mniejsze ilości DHA można znaleźć w rybach o białym mięsie (dorsz, morszczuk) i w tuńczyku puszkowanym.
Z badań wynika, że:
- niedobór ALA u niemowląt (wcześniaków) wpływa na pogorszenie ostrości widzenia
i zdolności poznawczych. Dodanie niezbędnych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych do diety może mieć w takich przypadkach korzystny wpływ (Karen Simmer
i in. “Longchain polyunsaturated fatty acid supplementation in preterm infants”, 2004).
- kwasy tłuszczowe omega-3 mogą pomagać w leczeniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD) i związanych z tą dolegliwością zaburzeń w nauce u dzieci
w wieku szkolnym (Alex Richardson “Omega-3 fatty acids in ADHD and related neurodevelopmental disorders”, 2006).
- niepublikowane dotąd wyniki badań przeprowadzone wśród uczniów w wieku 6-9 lat
w RPA wskazują na pozytywny wpływ dodawania DHA i kwasów omega-3 do diety
na rozwój poznawczy dzieci (Annalien Dalton, “Development and effect of an N-3 fatty acid-rich spread on the nutritional and cognitive status of school children”, 2006).
W zapewnieniu prawidłowego rozwoju umysłowego niezbędne są także witaminy B1, B6, B12 i kwas foliowy, która biorą udział budując komórki przekazujące informacje. Witaminy z grupy B pomagają w komunikacji zachodzącej pomiędzy komórkami mózgowymi, ponieważ biorą one udział w produkcji (i metabolizmie) neuroprzekaźników. Neuroprzekaźniki pełnią rolę posłańców uwalnianych przez komórki mózgowe i zapewniają dobrą komunikację pomiędzy tymi komórkami w sieci połączeń mózgowych. Ponadto ww. witaminy oddziałują na rozwój psychiczny pośrednio, wpływając na zaopatrzenie mózgu w energię.
Z badań wynika, że:
- dzieci z niedoborem witaminy B12 osiągają gorsze wyniki w szkolnych sprawdzianach poznawczych (Lindsay Allen i in. “Cognitive and neuromotor performance of Guatemalan schoolers with deficient marginal and normal plasma vitamin B-12″, 1999)
- dostrzega się związek między niedoborem witaminy B12 (spowodowanym dietą makrobiotyczną w dzieciństwie) a pogorszeniem zdolności poznawczych w wieku dojrzewania (Marieke Louwman i in. “Signs of impaired cognitive function in adolescents with marginal cobalamin status”, 2000)
- dostrzegany jest związek między obecnością witaminy B12 u kobiet w różnym wieku a ich dokonaniami poznawczymi (Janet Bryan “Short-term Folate, Vitamin B-12 or Vitamin B-6 Supplementation Slightly Affects Memory Performance but Not Mood in Women of Various Ages”, 2002)
Obecnie coraz większym zainteresowaniem naukowców cieszy się zastosowanie diety w celu poprawy funkcji umysłowych u osób dorosłych. W ich przypadku dotyczy to utrzymania sprawności istniejących neuronów lub zmian w tempie uwalniania bądź odbierania przekaźników nerwowych powodujących zmiany nastroju, ostrości zmysłów lub zdolności poznawczych.
Powiązane informacje:
Wykop
Gwar.pl
