Chociaż cebula i czosnek to nie warzywa sezonowe to maj jest najlepsza porą, by przypomnieć sobie o ich zaletach. Teraz na przednówku wiosny te niezwykłe rośliny z rodziny cebulowych ustrzega nas przez infekcjami i wzmocnią “wiosennie” nasze włosy, paznokcie i skórę.

Czosnek jest rośliną z rodziny liliowatych. Jego kuzynami są cebula, por, szczypiorek i szalotki. Na całym świecie uprawianych jest ponad 300 rodzajów czosnku. Nam Polakom najbardziej znany jest czosnek z białą łuską, ale np. czosnek włoski lub meksykański mają łuskę różową lub purpurową i bardziej łagodny smak. Czosnek znany był już ok. 6000 lat temu w Środkowej Azji. Starożytni Egipcjanie wielbili czosnek, o czym świadczą gliniane jego modele znalezione w piramidzie Tutenhamona. Czosnek posiadał dużą wartość - był nawet używany jako pieniądz.

Czosnek pospolity pochodzi z Azji Środkowej. Jest to bylina o cebuli (główce) złożonej z cebulek (ząbków), łodydze wzniesionej, zakończonej baldachem zawierającym oprócz kwiatów liczne cebulki. Kwiatostan okrywa początkowo łuskowata pochwa. Silny zapach powodują zawarte w czosnku olejki sulfidowe, zawierające substancje o działaniu bakteriobójczym. Wiele gatunków czosnku uprawia się jako rośliny ozdobne, np. czosnek Ostrowskiego z Turkiestanu lub czosnek olbrzymi z Azji Środkowej.

Czosnek działa tonizująco i odmładzająco. Służy jako pożywienie, przyprawa, lek, a także jako afrodyzjak. Stosowany jest także w wiedzy magicznej. Czosnek był często chwalony jako cudowny lek. Jako afrodyzjak znany był już w starożytnym Egipcie. Rzymianie poświęcili go bogini płodności Ceres i sporządzali z niego napój miłosny z dodatkiem odrobiny kolendry. Podobno czosnek hodowany w pobliżu krzewów różanych będzie odpędzał wszelkie szkodniki i intensyfikował zapach róż.

Substancje czynne zawarte w ostrym olejku eterycznym o charakterystycznym zapachu działają jak antybiotyk i aktywizują komórki. Czosnek jest silnym środkiem przeciwmiażdżycowym i obniżającym ciśnienie tętnicze, a także dezynfekującym jelita. Działa żółciopędnie i przeciwpasożytniczo. Łagodzi również podrażnienia wywołane ukłuciami owadów, ale w razie zbyt długiego stosowania może spowodować egzemę. Spożywanie 2-3 ząbków czosnku dziennie zmniejsza ryzyko zawałów. Należy pamiętać jednak, że większe ilości czosnku mogą powodować wzdęcia. Nadmierne spożywanie czosnku może również mieć niekorzystny wpływ na mięsień wątroby, u niektórych osób wywoływać nawet reakcje alergiczne.

Cebula zwyczajna -gatunek należący do tej samej rodziny liliowatych. Roślina warzywna rosnąca w stanie dzikim w zachodniej i środkowej Azji. W pierwszym roku wytwarza skrócony pęd-cebulę, liście rurkowate, puste (szczypior). W drugim roku kwiaty zebrane w baldach, białe lub zielonkawe.

Uprawiana już w starożytności, była zalecana jako lek na wiele schorzeń. Jest obecnie warzywem rozpowszechnionym na całym świecie. Wyhodowano wiele odmian różniących się wielkością, kolorem i smakiem. Cebule białe, żółte i czerwone o smaku łagodnym i ostrym. Oprócz cebuli zwyczajnej uprawia się jej odmiany botaniczne; cebulę kartoflankę, cebulę perłową, cebulę wielopiętrową. Głównymi producentami cebuli są Egipt, Hiszpania i Węgry. W Polsce uprawiana głównie w terenach centralnych kraju ze względu na specyficzne wymagania glebowe. Cebula posiada wysoką wartość dietetyczną i leczniczą dzięki zawartości związków przeciwutleniających i fitoncydów czyli substancji bakteriobójczych.

100 g cebuli posiada wartość energetyczną 35-40 kcal, 5,3 g węglowodanów, 1,3 g błonnika, 0,9 g białka, 140 mg potasu, 31 mg wapnia, 30 mg fosforu, 10 mg sodu, 8 mg magnezu, 0,3 mg żelaza, 0,1 mg cynku, 0,03 mg witaminy B1, 0,05 mg witaminy B2, 0,2 mg witaminy B3 (PP), 0,1 mg witaminy B6, 10 mg witaminy C i niewielkie ilości kwasu foliowego. Cebula jest źródłem kwercetyny, bardzo silnej substancji antyutleniającej. Dzięki temu posiada korzystny wpływ na stan układu krążenia, redukując nadmiar wolnych rodników tlenu powstających w szczególnie dużych ilościach w procesie spalania tłuszczów nasyconych. To działanie zapobiega zagrożeniom nowotworowym. Cebula zmniejsza lepkość krwi, podnosi poziom korzystnego cholesterolu HDL, zapobiega procesowi utleniania cholesterolu LDL (powstawanie w naczyniach płytek miażdżycowych), obniża poziom cukru we krwi.

Powiązane informacje:

• Świeży czosnek najlepszy dla zdrowia serca
• Czosnek a twoje zdrowie
• Najczęstsze przyczyny śmierci Polaków
• Dieta antywirusowa
• Prestiżowa nagroda dla polskich uczonych